Rozwód bez udziału pozwanego.

Często zdarza się, że małżonkowie nie mieszkają razem od dłuższego czasu i żyją w faktycznej separacji.  Nie wiadomo również gdzie  mieszka drugi małżonek. Co w takiej sytuacji może zrobić małżonek, który chce wnieść  pozew o rozwód?  Przepisy kodeksu postępowania cywilnego przewidują rozwiązanie takiego problemu. Zgodnie z art. 144 k.p.c., Przewodniczący ustanawia kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu, jeżeli wnioskodawca uprawdopodobni, że miejsce pobytu strony nie jest znane.

Uprawdopodobnienie tej okoliczności może nastąpić m.in. poprzez  zasięgnięcie  informacji  z Centrum Personalizacji Dokumentów Ministerstwa Spraw Wewnętrznych o adresie zameldowania na pobyt stały lub czasowy drugiego małżonka. Pomocne będzie również sprawdzenie danych  w Centrum Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG), albo w Krajowym Rejestrze sądowym, jeżeli druga strona prowadziła działalność gospodarczą. W celu wykluczenia, że mąż lub żona  przebywa w zakładzie karnym lub jest tymczasowo aresztowany, należy zwrócić się o informację do Krajowego Rejestru Karnego. Jeżeli sąd rozwodowy  stwierdzi, że wnioskodawca uprawdopodobnił  powyższe okoliczności, to ustanowi kuratora dla  nieznanego z miejsca pobytu. O ustanowieniu kuratora Przewodniczący ogłosi  publicznie  w budynku sądowym i lokalu wójta, (burmistrza,  prezydenta miasta), natomiast w sprawach większej wagi, gdy uzna to za potrzebne, także w prasie. Pisma procesowe doręczane kuratorowi stają się skuteczne. W toku postępowania rozwodowego  kurator dla nieznanego z miejsca pobytu działa i podejmuje wszystkie czynności procesowe, takie jak strona  pozwana. Wyrok wydany w takiej sprawie, w której pozwanego   reprezentuje kurator, nie jest wyrokiem zaocznym, ponieważ  na podstawie art. 339 § 1 k.p.c., wyrok zaoczny wydaje się w przypadku, jeżeli pozwany nie stawił się na posiedzenie wyznaczone na rozprawę, albo mimo stawienia się nie bierze udziału w rozprawie. Dotyczy to więc sytuacji, kiedy pozwany  został prawidłowo zawiadomiony o terminie posiedzenia sądu.  Ustanowienie kuratora dla nieobecnego pozwanego nie stanowi przeszkód w orzeczeniu rozwodu  z wyłącznej winy pozwanego oraz zasądzeniu  alimentów na rzecz małoletnich dzieci stron.